Żołnierze Batalionów Chłopskich, zdjęcie archiwalne
BAZA

żołnierzy

BATALIONÓWCHŁOPSKICH

8 053 żołnierzy w bazie

Co nowego w bazie

  1. Tom IV słownika w bazie. Doszło 2 282 nowych żołnierzy, a 115 wcześniejszych rekordów uzupełniono danymi z nowego tomu. Tom IV po raz pierwszy wychodzi poza Lubelszczyznę — obejmuje m.in. okręgi kielecki, krakowski i warszawski. Baza liczy teraz ponad 8 tysięcy rekordów. Gdy tomy podają o tej samej osobie różne dane, zaznaczamy to przy źródle.

  2. Formularz zgłoszeń znów działa. Między 21 a 26 września z powodu usterki technicznej formularz odrzucał zgłoszenia komunikatem o błędzie i żadne z nich do nas nie dotarło. Jeśli w tym czasie próbowali Państwo coś zgłosić, prosimy o ponowne wysłanie — przepraszamy za kłopot. Do formularza można teraz dołączyć także skany dokumentów i zdjęcia.

  3. English version. Dla rodzin za granicą przygotowaliśmy stronę po angielsku z opisem Batalionów Chłopskich, wskazówkami wyszukiwania i słowniczkiem polskich stopni i odznaczeń.

  4. Patronat medialny. Serwis historyczny Polskie Historie objął bazę patronatem medialnym. Dziękujemy — to pierwsze wsparcie redakcyjne dla tego projektu.

  5. Skorowidz nazwisk. Bazę można teraz przeglądać litera po literze, bez wpisywania czegokolwiek w wyszukiwarkę — skorowidz prowadzi do każdego z blisko 6 tysięcy rekordów.

  6. Tom VII słownika w bazie. Doszło 2 733 nowych żołnierzy, a dziewięć wcześniejszych rekordów uzupełniono danymi z nowego tomu. Baza liczy teraz blisko 6 tysięcy rekordów — prawie dwa razy więcej niż dotąd.

  7. Można wesprzeć bazę. Serwis jest i zostanie darmowy. Zbiórka ma pokryć zdobywanie kolejnych tomów i archiwaliów oraz ich cyfryzację — szczegóły w sekcji Wesprzyj bazę.

  8. Wyszukiwarka znajduje więcej. Szuka po nazwisku, pseudonimie i miejscu urodzenia, radzi sobie z nazwiskami pisanymi bez polskich znaków i wielkimi literami. Przy każdym żołnierzu jest przycisk do skopiowania linku i zgłoszenia poprawki.

  9. Baza udostępniona pod adresem zolnierzebch.pl. Na start 3 195 rekordów z VI tomu „Słownika biograficznego żołnierzy Batalionów Chłopskich" Mariana Wojtasa — pierwszy publiczny, darmowy zbiór tych danych w internecie.

Patronat medialny

Bataliony Chłopskie

Bataliony Chłopskie (BCh) były polską konspiracyjną organizacją wojskowo-polityczną działającą w latach 1940–1945, ściśle związaną ze Stronnictwem Ludowym „Roch". Wyrosły z wcześniejszych struktur Chłopskiej Straży i Straży Chłopskiej, ostateczną nazwę przyjmując w 1943 roku. Pod względem liczebności stanowiły drugą — po Armii Krajowej — zbrojną formację Polskiego Państwa Podziemnego, skupiając w szczytowym okresie około 170 000 zaprzysiężonych żołnierzy.

Bataliony Chłopskie rekrutowały się niemal wyłącznie spośród ludności wiejskiej ziem polskich pod okupacją — przede wszystkim Generalnego Gubernatorstwa i Kresów Wschodnich. Ich oddziały partyzanckie prowadziły aktywną walkę zbrojną z okupantem: sabotaż linii kolejowych i dróg, akcje dywersyjne, wywiad na rzecz Armii Krajowej i rządu na uchodźstwie, a także odwet za pacyfikacje wsi.

Organizacja stała na straży polskiej wsi — chroniła ją przed przymusowymi kontyngentami, łapankami i eksterminacją. Niezwykle istotną kartą jej historii jest udział w ratowaniu Żydów: liczni żołnierze i żołnierki BCh ryzykowali życiem własnym i swoich rodzin, udzielając schronienia prześladowanym.

W 1943 roku BCh formalnie zostały podporządkowane Armii Krajowej, zachowując jednak odrębną tożsamość, strukturę i dowództwo. Po zakończeniu działań wojennych żołnierze BCh stali się ofiarami prześladowań politycznych ze strony nowego reżimu. Ich zasługi były przez dziesięciolecia przemilczane lub fałszowane.

Niniejsza baza oparta jest głównie na materiałach Słownika Biograficznego Żołnierzy Batalionów Chłopskich (tomy IV, VI i VII) i stanowi próbę ocalenia od zapomnienia tych, którzy walczyli o wolność Polski. Baza zawiera ponad 8 tysięcy rekordów: nazwisko, imię, pseudonim, stopień, obwód, lata życia, odznaczenia i miejsce urodzenia, wraz ze wskazaniem tomu i strony słownika. Nie zawiera treści biogramów — te pozostają w słowniku. Rekordy można przeszukiwać po nazwisku, pseudonimie, obwodzie, stopniu, miejscu i roku urodzenia.

Część rekordów uzupełniamy na podstawie dokumentów przekazanych przez rodziny żołnierzy (w polu „Źródło” oznaczonych jako archiwum rodzinne). Wpisujemy je na podstawie przesłanych kopii, bez weryfikacji w archiwach państwowych, i nie odpowiadamy za ich ścisłość.

Serwis jest niezależną inicjatywą społeczną, prowadzoną pro bono, bez reklam i bez opłat dla korzystających. Więcej o inicjatywie: artykuł w Polskich Historiach.

Marian Wojtas (1925–2023)

Marian Wojtas, w konspiracji „Karp”, urodził się 21 listopada 1925 roku w Michalowie w powiecie tomaszowskim. Do Batalionów Chłopskich wstąpił w 1942 roku, a od 1943 do sierpnia 1944 służył w 1 kompanii Państwowego Korpusu Bezpieczeństwa w obwodzie Tomaszów Lubelski. Ukończył historię na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, zawodowo przez ponad czterdzieści lat pracował w budownictwie. Działał w organizacjach kombatanckich, między innymi w Zarządzie Głównym Ogólnopolskiego Związku Żołnierzy Batalionów Chłopskich w Warszawie i w Zarządzie Wojewódzkim Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych w Lublinie.

Był inicjatorem i redaktorem Słownika biograficznego żołnierzy Batalionów Chłopskich. W latach 1998–2020 ukazało się siedem tomów, obejmujących około 35 tysięcy biogramów. Napisał też kilkadziesiąt artykułów o Batalionach Chłopskich. Zmarł 1 października 2023 roku w wieku 97 lat.

Niniejsza baza jest cyfrowym skorowidzem do jego dzieła.

Na podstawie noty z tomu VII Słownika oraz wspomnienia pośmiertnego w „Kronice Tygodnia”.

Zgłoś żołnierza lub poprawkę

Znalazłeś błąd w rekordzie albo znasz żołnierza Batalionów Chłopskich, którego w bazie brakuje? Wypełnij poniższy formularz. Przy poprawce podaj link do rekordu i napisz, co się nie zgadza oraz skąd to wiadomo — źródło jest najważniejsze. Skany dokumentów i zdjęcia możesz dołączyć do formularza albo przesłać na adres zolnierze.bch@gmail.com, podając link do rekordu.

Do 5 plików (JPG, PNG, HEIC, PDF), każdy do 15 MB.

Pola oznaczone * są wymagane. Imię i adres e-mail służą wyłącznie do kontaktu w sprawie zgłoszenia i nie będą publikowane. Dołączone pliki widzi tylko administrator bazy; na prośbę usuniemy je.


✓ Dziękujemy za zgłoszenie! Przejrzymy je i uwzględnimy w bazie.
Baza jest darmowa i rozwijana własnym sumptem — jeśli chcą Państwo pomóc, można wesprzeć jej rozwój.

Wesprzyj bazę

Serwis zolnierzebch.pl jest w 100% darmową inicjatywą społeczną.

Zebrane środki przeznaczamy na rozwój i popularyzację bazy: pozyskiwanie kolejnych rzadkich tomów, monografii i archiwaliów, ich cyfryzację oraz docieranie z pamięcią o żołnierzach BCh do kolejnych rodzin i badaczy.

Jeśli chcesz wesprzeć nasze działania, możesz wpłacić dowolną kwotę:

BLIK, karta, przelew online PayPal

Wpłaty BLIK-iem, kartą i przelewem online obsługuje serwis zrzutka.pl — nie trzeba zakładać konta. Zrzutka proponuje przy wpłacie dobrowolną dopłatę na swoją rzecz; można ją ustawić na 0%.

Tradycyjny przelew bankowy
Odbiorca: Wojciech Góreczny
Nr konta: 03 1240 2470 1111 0011 7275 4788
Tytuł przelewu: Darowizna na rozwój bazy zolnierzebch.pl

Firmy i instytucje zainteresowane mecenatem bazy zapraszamy do kontaktu: adres widoczny po włączeniu JavaScriptu.

Skontaktuj się z nami

Poprawki i uzupełnienia bazy — przez formularz powyżej.
Instytucje, badacze i media: adres widoczny po włączeniu JavaScriptu